Contact

Bouw krijgt nog respijt, maar CO2-uitstoot materiaal gaat echt meetellen

05 januari 2023
shutterstock_269348915-1

Als het aan minister Hugo de Jonge (Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting) ligt, komt er een norm voor de CO2-emissie van materialen in gebouwen. "Dit gaat zeker de bouwsector veranderen", zegt Norbert Schotte, mede-oprichter van de Gideonsbeweging.

Een CO2-normering voor materiaalgebruik in gebouwen, een aanscherping van de milieuprestatie-eis voor gebouwen (MPG) én het stimuleren van biobased bouwen. Dat is in een notendop het recept van minister Hugo de Jonge (Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting) voor een meer circulaire bouw.

Hij schetste de plannen vlak voor kerst in een Kamerbrief, namens drie ministeries. Dat was wel een beetje een kerstcadeautje voor de Gideonsbeweging, vindt Norbert Schotte. Hij is een van de initiatiefnemers van de beweging, een groep koplopers die de bouw wil veranderen om de klimaatdoelen te halen.

De plannen van de minister zijn positief, vindt Schotte. Vooral de toon van de Kamerbrief is wat hem betreft het belangrijkst. “Ze zien nu ook in Den Haag dat we radicalere stappen moeten nemen als het gaat om bouwmaterialen.”

Twee jaar

Met name de toekomstige eis voor CO2-emissies door toepassing van bouwmateriaal is een doorbraak. In die eis wil de minister ook opslag van CO2 in materialen meerekenen. Het is nog niet duidelijk of de eis straks de CO2-impact van de hele levenscyclus van een bouwwerk omvat, of alleen de fase van de productie van bouwmaterialen en de bouw zelf.

Schotte pleit al twee jaar voor het meewegen van CO2-opslag in bouwmaterialen bij de berekening van de MPG. Samen met duurzaam-bouwen-aanjager Jan Willem van de Groep initieerde hij in december 2020 een manifest dat hiervoor pleitte. Dat manifest werd door zo’n 240 partijen ondertekend, vertelt Schotte. Het leidde tot Kamervragen van D66 over de norm en de toenmalige minister Kasja Ollongren besloot tot een onderzoek naar hoe CO2-opslag in materialen berekend kan worden.

De uitkomsten lieten even op zich wachten, maar afgelopen juli was het eindelijk zover. Op basis van het onderzoek wil de minister nu een eis gaan opstellen. “Het is een proces van de lange adem”, vindt Schotte. “Maar er is geen moment geweest dat we dachten: ‘Laat maar zitten’. We blijven er stug achteraan gaan."

Onderzoek mogelijkheden

Voor 1 juli komt de minister met voorstellen voor het normeren van CO2-emissies van materialen en met manieren om de MPG te verscherpen naar 0,5 in 2025. Nu ligt de eis nog op 0,8.

Tot 1 juli 2023 onderzoekt de minister milieuprestaties en materiaal-gebonden CO2-uitstoot van gebouwen die de komende tijd worden gebouwd of opgeleverd. “Hiermee beoog ik een zo actueel mogelijk beeld te verkrijgen van wat in 2025 en verder richting 2035 mogelijk is”, aldus de minister.

MPG en CO2

De MPG neemt al wel CO2-uitstoot mee in de berekeningen, maar de manier waarop laat wel wat te wensen over, vindt Norbert Schotte van adviesbureau Alba Concepts. “De MPG heeft een doorlooptijd van 75 jaar. Wanneer je nu een hoge CO2-uitstoot hebt, en de belofte maakt dat je deze materialen over 75 jaar hergebruikt, dan mag je die uitstoot tegen elkaar wegstrepen. Dat is natuurlijk gek, want we hebben nú een klimaatprobleem.”

Ook voor de biobased materialen vindt Schotte de regels opvallend. De materialen slaan CO2 op, maar in de MPG wordt aangenomen dat deze materialen over 75 jaar worden verbrand. Daarmee komt dus weer CO2 vrij. “Maar over 75 jaar gooien we echt geen hout meer in de oven. Het is een logische aanname dat dit tegen die tijd niet meer mag. Daarom hebben we voor een aparte CO2-eis gepleit.”

Bouwesector veranderen

Wat de CO2-norm precies gaat inhouden, is dus nog onduidelijk. Het gaat de bouw dan ook niet direct veranderen, zegt Schotte. Naar verwachting wordt het in 2025 ingevoerd, samen met de verscherping van de MPG. De woningen die tegen die tijd vergund worden met de nieuwe maatregelen, zullen pas rond 2027 worden gebouwd.

Te snel strengere eisen doorvoeren ziet minister De Jonge niet zitten, omdat dit mogelijk de bouw kan vertragen en leidt tot hogere bouwkosten. “Daarmee schroeven ze dus al wel iets van de urgentie van de plannen terug”, zegt Schotte.

De keten van boer naar bouw bestaat eigenlijk nog niet

Al begrijpt hij de waarschuwing wel. Die is ook nodig om de meer huiverige partijen tevreden te houden, maar daarnaast is het ook simpelweg niet mogelijk om opeens alleen maar biobased te bouwen. “De keten van boer naar bouw bestaat eigenlijk nog niet. Op het moment dat je gaat opschalen zal dat ook zorgen voor lagere bouwkosten. Maar nu kan dat nog niet. Daarom moet het wel – versneld – stapsgewijs.”

Bouwesector veranderen

Toch gaan de plannen uiteindelijk wel wat betekenen voor de bouwsector, verwacht Schotte. “Als er een CO2-eis komt, en die in de loop der jaren ook steeds scherper wordt, dan zullen bouwers kiezen voor materialen met een lage of negatieve CO2-impact. Dat zou dus plat gezegd kunnen betekenen dat je over tien jaar geen fossiel beton, staal of steenwol meer kunt toepassen. Dus het gaat zeker de bouwsector veranderen.”

De minister wil ook het bouwen met biobased materialen stimuleren. Hoe precies, is nog niet bekend. Wel heeft het ministerie een subsidie van 1,8 miljoen euro uitgetrokken voor Building Balance. Vanaf januari start de overheid met dit programma waarbij op dertien plekken verschillende biobased grondstoffen worden verbouwd en verwerkt tot bouwmaterialen. Hiermee onderzoeken de betrokkenen de mogelijkheden voor regionale ketens en wordt onderzocht hoe de teelt van de grondstoffen en verwerking zo goed mogelijk is uit te voeren.

Meestribbelen

In de sector merkt Schotte merkt dat de sector zich steeds meer bezighoudt met biobased bouwen en het terugdringen van CO2-uitstoot. “Vooral de grotere en verstandige partijen zijn hier mee bezig.” Al zal niet iedereen zomaar meegaan in de plannen van De Jonge. “Je zult ook partijen hebben die gaan ‘meestribbelen’. Die zullen publiekelijk zeggen dat het goed is, maar op de achtergrond uitstellen en tegenhouden.”

Maar die partijen doen zichzelf te kort, vindt hij. Het is een doodlopende weg. “We moeten wel deze kant op. En ik snap dat dit pijn kan doen. Je zult maar volledig afhankelijk zijn van fossiele materialen. Dit vergt veerkracht van partijen om mee te gaan met de tijd, in plaats van mee te stribbelen.”

 

Bron: www.cobouw.nl 

Duplicor® zelf zien en voelen? 

Maak een afspraak